Metinlerle Muasır Türk Edebiyatı Tarihi

Yazar : Mustafa Nihat
Yayın Tarihi : 1934
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 793
Ölçü : 17 x 24 cm
Yayınevi : Milli Maarif Vekaleti

Türk tarihi gibi, Türk edebiyatı tarihi de, üç büyük devreye ayrılır: I. İslamiyetten evvel Türk edebiyatı, II. İslam medeniyeti tesiri altında kalan Türk edebiyatı, III. Garp medeniyeti tesiri altında Türk edebiyatı. Türk edebiyatı bu üç zamanda birbirinden çok ayrı seciyelerde idi. O kadar ki, bu devirlerden birine ait eser zamanla öteki devirde büsbütün başka ve yabancı hissedilmiştir. Yedi, sekiz asır İslam medeniyeti tesiri altında meydana gelen eserlerden, hemen bir asır var ki; zevk ve his cihetiyle ayrılıyoruz. O zamanın birçok hatta çok mühim sayılacak eserleri, gerek dildeki büyük ayrılıktan, gerekse zevkteki derin değişmeden dolayı bize fazla bir heyecan vermiyor. Bugünkü edebiyatımızın menşelerini araştıracak olursak, bunu ancak bir asır kadar evvelki bir zamana çıkarabiliriz. Garp tesirlerinin memleketimize girdiği tarihi burada münakaşa ve tetkik etmeğe çalışacak değiliz; yalnız bunun Türkiye'ye devamlı bir surette XIX. uncu asırda girdiğini söyleyebiliriz. 3 Teşrinisani 1839'da Gülhane Meydanında okunan bir ferman o zamana kadar dağınık bir halde yapılan bazı yenilikleri daha derli toplu bir şekle koyuyordu. Bu ferman, tarihte kısaca Tanzimat adıyla anılan devre başlangıçtır. Bu zamandan evvel yapılan yenilik hareketlerine, bazı kere doğrudan doğruya kendi, bazı kere de başkalarının hesabına engel çıkaran Yeniçeri Ocağı bundan 13 yıl önce ortadan kaldırılmıştı (1826). Böylece yeniliğe karşı koyanların ellerindeki bu tek alet ortadan kalkınca işler biraz kolaylaşır gibi oldu. Tanzimat fermanı; vergi ve askerlik, mal, can ve namusun muhafazası hususlarına dair yeni kanunların hazırlanmasını emrediyordu…
******Mustafa Nihat Özön

Oktay Aras Kitaplığındaki Mustafa Nihat Özön Kitapları (1)