Metafizik

Yazar : Suut Kemalettin
Yayın Tarihi : 1932
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 90
Ölçü : 14,5 x 20,5 cm
Yayınevi : Maarif Vekaleti
Bahsi Geçen : Suut Kemal Yetkin

Felsefenin eski adı filosofia'dır. Filos dost, sofia da hikmet manasına gelir. Filozof "muhibbi hikmet" demektir. Ciceron'un da kabul ettiği bir ananeye bakılırsa felsefe kelimesi milattan altı asır evvel "Pythagore" tarafından icat edilmiştir. Pythagore'dan evvel yunan filozoflarına "hâkim - sage" deniliyordu. Pythagore, hâkim ismini ancak sa1ahiyete layık ve ait olduğunu söyleyerek daha mütevazı olan filozof yani muhibb-i hikmet unvanını intihap ve tavsiye etmişti. "Hikmet - sagesse" zekinin kıymetli bir faziletidir; hayatı anlamayı, mümkünle gayrimümkünü ayırmayı, mecburi olan şeyi kabul etmeği, insanda yalnız nefisten gelen kudretlere inkişaf vermeği öğretir. Hikmet saadeti hazırlar. Devri kadimde hikmete varmak için insanın kendi ve kâinat üzerinde derin derin teemmülde bulunması lazım geldiği farzedilirdi, böylece felsefe kelimesi beşeriyetin kazanmış olduğu nazari 've ameli bütün bilgilerin mecmuunu ifade ederdi. Bu mudil manada mesela Pythagore'a filozof deniliyordu. Sonraları Eflatun, Aristo zamanlarında müstakil bir ilim telakki edilen riyazi bilgileri de felsefeye ilave ederek asırlarının bütün bilgilerine sahip oldular ve seleflerinden kendilerine intikal eden fikirlere kudretli dehalarının ışıklı feyizlerini kattılar. Bilgiler arttıkça bir adam için onları hafızasında tutmak imkânsız oldu. Bilhassa devrinin bütün bilgilerini birleştirmeği tecrübe etmenin ve ayni zamanda ilmi yeni hedeflere tevcih ettirmenin muhal olduğu anlaşıldı. İlim, hakikatte bir olmaktan uzaklaştı ve ilimlerin bir sentezi oldu. Âlimler ihtisas kazandılar ve taharrilerini bir sahaya çevirdiler. İktisat hayatında olduğu gibi fikir hayatında da bir iş bölümü vücuda geldi. İtiyat kanunları mucibince insan itiyat kazandığı muayyen bir işi daha çabuk ve daha iyi bir surette yapar. Felsefeden yahut külli ilimden yavaş yavaş hususi ilimler ayrılmağa başladı. Yunanı kadimden itibaren riyazi ilimler -Euclide, mekanik Archimede, 16ncı asırda heyet Copernik, 17 inci asırda fizik Galilee, 18inci asırda kimya Lavoisier, 19 uncu asrın ilk nısfında biyoloji Bichat ve Claude Bernard ile istiklallerini aldılar.
******