Mehmed Zihni Efendi

Son devir Osmanlı alimlerinden ve Galatasaray mezunu bakanlardan Ali Rana Tarhan'ın babası Mehmed Zihni Efendi 27 Haziran 1846 tarihinde İstanbul'da doğdu. Mehmed Zihni Efendinin nerede, kimden ve nasıl tahsil gördüğü hususundaki kaynaklar çok muhtelif olup kesinlik yoktur. Zihni Efendi, önce medrese dersleri demek olan cami derslerine devam başladı. Burada ciddi bir eğitimden sonra "Ulum-ı Aliye Şehadetnamesi' aldı. Daha sonra muhtelif hocalardan özel dersler aldı. Tahsilini bitirdikten sonra hayatının bir kısmını devlet dairelerinde geçiren Mehmet Zihni Efendi ilk olarak 1864'de Babıali'de Meclis-i Vala'da memur adayı olarak işe başladı. 1868'de Matbaa-i Amire Takvim-i Vekayi katiplik ve musahhihliğine getirildi. Bundan on sene sonra 1878'de öğretim mesleğine geçerek Galata Sarayı Mekteb-i Sultanisi Ulum-i Arabiyye ve Diniye (Arapça ve Din Dersi) muallimliğine tayin olunarak Matbaa-i Amire'deki vazifesinden istifa etti. 1883'de Galata Sarayı'ndaki öğretmenliği uhdesinde kalmak üzere Mekteb-i Mülkiye-i Şahane (Siyasal Bilgiler Fakültesi) Usul-i Fıkıh ve Arabi muallimliğine tayin edildi. 1888 senesinde Stokholm'de toplanan Müsteşrikler (Oryantalistler) İlim Cemiyeti toplantısında Mehmed Zihni Efendi'ye hediye ettiği basılı eserlerden dolayı İsveç ve Norveç hükümeti tarafından bir kıt'a altın madalya verilmiştir (bu madalya halen Galatasaray Müzesi duvarında bir camekan içindedir). Mehmed Zihni Efendi 17 Aralık 1913 tarihinde İstanbul'da öldü.

Bibliyografya

Etvaku'z-zeheb Tercemesi (1873), Ta'likat Ala Şerhi'ş-Şeyhı'r-Radıyyı (1873), Feyz-ı Yezdan (1875 ), Menar Şerh'ine Ta'likat (1875), Şerhu'ş-Şafiye Fi't-Tasrif Li's-Seyyid Abdullah'a Ta'likat (1876), Meşahirü'n-Nisa (1878), Kitabu't-teracim (1886), El-Muntehab Fi Ta'limi Lugati'l-Arab (1886), El-Muktadab Fi Nahvi Lisani'l-Arap (1886), El-Müşezzeb (1890), Usul-ı Fıkıh (1890), Elgaz-ı Fıkhıyye (1891), Hanımlar İlmihali (1895), Nimet-i İslam (1902-1909)-1974), Terceme-i Tuhfet'il-muluk (1902), El-Muhtasarat Fi Mesaili't-taharati Ve'l-ibadat (1913), Son Devir Osmanlı Alimlerinden Mehmet Zihni Efendi Hayatı Şahsiyeti Eserleri (Doç. Dr. Ahmet Turan Arslan, 1999)