Lozan'ın Bir Öncüsü Prof. Ahmet Selahattin Bey 1878-1920

Yazar : Seha L. Meray
Yayın Tarihi : 1976
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 104
Ölçü : 16,5 x 23,5 cm
Yayınevi : Türk Tarih Kurumu

Prof. Ahmet Selahattin Bey'in Devletler hukuku alanındaki kimi yapıtlarını yıllar önce okuduğum zaman, yazarın çağdaşlığını, yüksek düzeyde bilimsel kaygılarını, anlatım gücünü beğenmiştim. Sanırım haklı olarak, ülkemizde Devletler hukukunun büyük kurucularından sayılır Ahmet Selahattin Bey. Devletler hukukuna ilişkin bilimsel çalışmaları ötesinde - 1920 de, 42 yaşında ölmüş değerli bilim adamının - kişiliği konusunda pek bir bilgim yoktu. Birinci Dünya Savaşını izleyen Bırakışma (Mütareke) günlerinde gazetelerde yazdıklarını derleyen Siyasi ve Hukuki Tetebbular (İstanbul, İkdam Matbaası, 1339-1923) kitapçığını okuyunca, kişiliğine de çok büyük bir saygı duydum: Parti ya da kişisel kaygılarını, emperyalist Devletlerin akbabalar gibi üşüştüğü, savaşta yenik düşmüş yurdumuzun çıkarlarından üstün tutan politikacılara karşı, o yazılarda, gerçek yurt sevgisiyle çarpan bir yürek, bilgili bir kafa, dürüst ve sağlam bir kişilik gördüm. Ülkücülüğünü yitirmeyen bir gerçekçilikle, bilgi ışığını o günlerin uluslararası sorunlarımız üzerine seren Ahmet Selahattin Bey'in, bu sorunları ve çözüm seçeneklerini aydınlatmak için çırpınışı, yanlış adımlar atmakta direnen politikacıları sürekli uyarışı, manda yanlılarının başka söz işitmez kulaklarına, "ulusal birlik, ülke bütünlüğü, tam bağımsızlık" diye durmadan haykırışı, genç-yaşlı çağdaşları arasında o herkesin erişemeyeceği yere yükseltmiş kendisini. Bilime içten saygısına, bilimsel çalışmalara büyük ilgisine, Hukuk Fakültesini çağdaş bir Üniversite kurumu yapma çabalarına eklenen, bilim adamının yurt sorunlarına duyduğu - karşılık beklemez - bilinçli sorumluluğu, değerini bir kat daha büyüttü gözlerimde. Her çağda, her yerde, nice sözde bilim adamları, aydın geçinenler, kişisel çıkarlar ya da kaygılar yüzünden, günün güçlüsü politikacıların ülke zararına davranışlarına karşı susarken, böyle davranışlara bilgilerini basamak sunarken, ya da - doğruyu bilseler bile - yaranmak için yanlışı savunurken, Ahmet Selahattin Bey, "hak bildiği yolda" yalnız da olsa, başı dik, tökezlemeden, sözünü esirgemeden, ölümüne dek kişiliğini koruyarak yürümesini becermiş. Öldüğünde, cebinden yetmiş beş kuruş bu büyük yurtsever bilim adamının yüreğindeki...
******

Oktay Aras Kitaplığındaki Seha L. Meray Kitapları (1)