Lale Devri Baş Mimarı Kayseri'li Mehmet Ağa

Yazar : Muzaffer Erdoğan
Yayın Tarihi : 1962
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 128
Ölçü : 16,5 x 23,5 cm
Yayınevi : İstanbul Fetih Cemiyeti

Mimari eserlerimizin milletimiz için en büyük iftihar membaı teşkil ettiğini söylemeğe hacet yoktur. Yurt içinde ve yurt dışında bugün bile mesnedini muhafaza eden bu sanat kalıntılarının maddi ve manevi yükselmemizde çok ehemmiyetli rol oynayacağını tekrara lüzum yoktur. Bütün bu sanat eserlerinin vücut bulmasında hayır sahiplerinin hissesi yanında "mimar"ın da büyük himmeti bulunmaktadır. Bu suretle asırlar boyunca meydana gelmiş bulunan bütün bu mimari eserlerinin tarihi karakter vevasıf1arı ele alınıp tebarüz ettirildiği halde bunların mübdi'lerinin biyografik hüviyet ve durumları karanlıklar içinde kaybolup gitmektedir. XVI. asrın kudretli sanatkârı Koca Sinan ve haleflerinden Sedefkâr Mehmed Ağa bir dereceye kadar istisna edilecek olursa muhtelif devir ve tarihlerde gelip geçmiş diğer mimarlarımızın hayatı, mesleki faaliyet ve icraatı böyle bir mazhariyete, layıkı veçhile erişmekten bir hayli uzak bulunmaktadır. Eski ve yeni tarihi eserlerde bu boşluğu kapatacak ifade, cümle ve satırlara rastlamak hemen hemen kabil değildir. Edebiyat tarihimizde olduğu gibi mimarlık tarihimizi de eser ve müessir esası üzerinde teksif ile iki cepheli bir istikamette yürütüp geliştirmek zorundayız. Bu çetin işin hakkıyla yapılabilmesi için bir taraftan da tek dayanak olarak arşivlerimizin modern anlayışla sistemli bir şekilde ve en kısa zamanda işler bir vaziyette inkişafına lüzum ve ihtiyaç vardır. Biz ortaya attığımız bu ana prensiplere sadık olarak karşımızda Lale Devri'nde bilhassa su ve çeşme mimarisi üzerindeki mesaisiyle büyük bir faaliyetin müşahhas bir misali olarak Kayserili Mehmed Ağa'yı görmekteyiz. Bilindiği üzere Osmanlı mimarisi tarihinde aynı adı taşıyan ve her ikisi de Baş mimarlık mevkiini ihraz etmiş bulunan iki tane Mehmet Ağa vardır. Bazı kimselerce birbirine karıştırılan bu iki şahsiyetten ilki Sedefkâr Mehmed Ağa olup XVII. asır başlarında Sultan Ahmed Camii'ni Türk milletine armağan etmiştir, Kalkandelenlidir…
******