Kütüphaneler Müfettişi Ahmed Muhtar'ın İstanbul Kütüphaneleri Raporu

Yazar : R. Tuba Karatepe
İsbn : 9786059143097
Yayın Tarihi : Haziran, 2015
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 80
Ölçü : 13,5 x 19,5 cm
Yayınevi : Hiperlink Yayınları

Osmanlı döneminde kurulan kütüphanelerin kim tarafından kurulduğu, nerede olduğu, hangi şartlarda yönetileceği, kimlere ne işler için ne kadar maaş verileceği, kütüphanenin hangi günler saat kaçla kaç arası açık olacağı, kitapların ödünç verilip verilmeyeceği ve ne kadar kitap bağışlandığı gibi bilgilere ulaşmak için kullanılan birincil kaynakların başında, kütüphane vakfiyeleri gelir.
Vâkıf, koyduğu kurallarla ve dayandığı hukukun gücüyle, kütüphanesinin muhtemelen sonsuza kadar korunacağına inanır ve vakfiye de bunun belgesidir. Koyduğu kurallara uymayanlar için vakfiyesinde önce cezai müeyyideleri bildirir, bunlara da aldırmayanlar olursa diye geleceği şamil müteselsil bir beddua ile vakfiyesini bitirir ve muhtemelen yaptığı faydalı vakfın huzurunu hissederek hayatını sürdürür.
Vakfiyeler bize, olması gerekeni, hukuk ve temayüller çerçevesinde işleyişi göstermesi yanında, dönemin kütüphane tahayyülünü de işaret eder. Kitaplar, öncelikle belli bir kesimin (medrese, tekke vb. mensubları) veya daha geniş bir kesimin (camiye girebilenler, okuma-yazma bilenler, belli bir seviyedeki kitapları okumaya talib olanlar...gibi) ücret, üyelik gibi şartlar olmadan yararlanabilmesi için okuyucuya istedikleri kitabı veren-alan hâfız-ı kütübün (kütüblerin) çalıştığı/görev yaptığı müstakil binası olan ya da bir kurum içinde yer alan konusal düzende yerleştirilmiş sade ve işlevsel bir mimariye sahip kütüphanelerde, okuyucuların hizmetine sunulur. İlim irfan sahibi okuyucular, bu kitapları okumak, şartlar uygunsa ödünç almak, verdikleri ya da dinleyip öğrendikleri derslerinde kullanmak, istinsah yoluyla çoğaltmak... için kullanırlar... 
******