Kırklı Yıllar - 2

Yazar : Rasih Nuri İleri
İsbn : 9758683160
Yayın Tarihi : Mayıs, 2003
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 448
Ölçü : 13,5 x 19,5 cm
Yayınevi : Tüstav

Kırklı Yıllar Belgeler/Tanıklıklar dizimizin ikinci kitabını, dizi yöneticimiz Rasih Nuri İleri'nin o yıllara ilişkin genel değerlendirmesiyle birlikte sunuyoruz. 1944 TKP Davası iddianame ve gerekçeli hükmünün yer aldığı belgeler bölümünde, bu davanın o günün koşullarında nasıl "üretildiği" net bir biçimde görülüyor. O sıralarda TKP MK Teşkilat Sekreterliği görevini yürüten Reşat Fuat Baraner'in savunmasından, gerekçeli hükümde yer alan geniş bölümler, TKP'nin o dönemdeki dünyaya ve ülkeye ilişkin siyasal değerlendirme ve yaklaşımlarını, ana hatlarıyla öğrenmemize olanak veriyor. Tanıklıklar bölümünde ilk kez yayımladığımız Dr. Hayk Açıkgöz ve Osman Paçalı'nın (İşçi) anıları, Vedat Türkali'nin Güven romanına konu olan dönemdeki kişi ve olaylara açıklık getiriyor. Nitekim özellikle Dr. Hayk Açıkgöz'ün anılarında, TKP'nin adeta hem dışında, hem de onunla dirsek teması içinde yürütülen bir komünist faaliyet konusunda alabildiğine ilginç ayrıntılar yer alıyor. Nazi Alman ordularının Türkiye sınırlarına dayandığı günlerde, başta yurdun olası işgaline karşı direnme düşüncesiyle aktifleşen, daha çok gençlerden oluşan, o sıralar azımsanmayacak büyüklükte bir grup, TKP'ye katılıyor ve olanaklarını aktarıyor. Dr. Hayk Açıkgöz'ün ve Osman Paçalı'nın anılarındaki ayrıntılar, işte böylesi bir sürece ve bunun sonundaki tevkifata ilişkin önemli bilgiler içeriyor. Mihri Belli'nin Insanlar Tanıdım adıyla yayımlanmış anılarından aktardığımız kısa bölümler, TKP'nin 1940'lı yıllarda yeniden faaliyete geçiş platformunun ele alındığı Merkez Komitesi toplantısına tanıklık ediyor. Hasan İzzettin Dinamo, bu tevkifat sırasında polis tarafından parti dışı komünist hareketin, bir diğer deyişle kontr-parti hareketinin lideri olarak aranıyor. Ne yazık ki Dinamo, TKP, Aydınlar ve Anılar adıyla yayımlanmış anılarında, o dönem yürüttüğü siyasal faaliyetine ilişkin bilgilere pek yer vermiyor. 1944 davasına gelip eklenen Karabük grubunun önderlerinden Zihni T. Anadol Truva Atında İlk Akşam adıyla yayımlanmış anılarında, aldığı cezanın görece uzunluğu nedeniyle hem yargılama sürecine, hem de infaz sürecine ilişkin gözlemlerini ve değerlendirmelerini anlatmaktadır…
******