Kara Afrika Sanatı

Yazar : Hıfzı Topuz
Yayın Tarihi : 1992
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 96
Ölçü : 13 x 19,5 cm
Yayınevi : Ant Yayınları

Kara Afrika Sanatı Kara Afrika Sanatı ile Batılılar XIX. yüz yılın ikinci yarısında tanıştılar. Önceleri bunu ilkel bir sanat türü sandılar. Alışık değillerdi böyle sanat yapıtları görmeye. Sömürge görevlileri, vurgun peşinde koşan kolonyal şapkalı baharat tüccarları, Afrika kıyılarına teknelerle tuz, şeker, incik boncuk taşıyan Normandiyalı ve İngiliz gemicileri ne anlayacaklardı Afrika sanatından. Afrikalıların yüzlerindeki maskeler, gördükleri heykeller ne Eski Mısır, Yunan ve Roma heykellerine benziyordu ne de Klasik çağın resimlerine. Batılılar bu yapıtları acemi ve naif yerlilerin belki de yamyamların (!) yaptıkları şeyler sanıyor ve kahkahalarla gülüyorlardı. Maskelerdeki yüzler hiç insan yüzüne benzemiyordu, her şeyi nasıl abartmıştı bu Afrikalılar. Neydi o patlak patlak gözler, upuzun yüzler, dört köşe dudaklar, beyaza boyanmış suratlar, keçi memesi gibi göğüsler, kocaman penisler, yüzlere sarılmış yılanlar, kafaları gagalayan kuşlar, maskelerden yerlere kadar uzanan sazlar, boncuklarla donatılmış kafalar... Böyle sanat mı olurdu? Ne çılgın insanlardı şu zenciler! Onların ne tür kaçık olduklarını anlatmak için şu maskelerin, heykellerin birkaçını Fransa'ya, Belçika'ya, İngiltere'ye götürüp eşe dosta göstermek ilginç olmaz mıydı? Onlar da işte öyle yaptılar; kimse yüz vermedi Kara Afrika Sanatına. Sonra Batılılar yavaş yavaş uyanmaya başladılar. Bu zenci yapıtlarının meraklıları çıkıyordu. Gemicilerin, sömürgelerden dönen memurların anı diye getirdikleri maskeler ve heykeller eskici dükkânlarına taşındı. Bunlar uzun süre tozlanıp çürüdükten sonra yok pahasına satılıyordu. Bir süre sonra bit pazarlarında, eski eşya satıcılarında bunları gören bazı kimseler hiç alışık olmadıkları bu yapıtlarla ilgilenmeye başladılar. Bunlar sanat yazarlarının da dikkatini çekti. Egzotizm peşinde Afrika'yı dolaşan yazarlar ve etnologlar bu yapıtların anlamını belirten yazılar yazdılar.
******