İt Ürür kervan Yürür Fıkralar ve Hikayeler

Yazar : Nazım Hikmet
Yayın Tarihi : 1965
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 304
Ölçü : 13,5 x 19 cm
Yayınevi : Tipo Basımevi

Nazım Hikmet'in Türk şiirinde açtığı çığırın tahlil ve tenkidi çok yapılmış, gene de yapılacaktır. Fakat şiirde tahdit edilemeyen, eski deyim ile kabına varılamayan Nazım'ın edebi şahsiyetinde hiç şüphesiz şiir gibi işlenmiş fıkraları da büyük yer işgal edecektir. Nazım Hikmet'in 1931 de Yunus Nadi Beyin çıkardığı (Yeni Gün) gazetesinde (Ben), daha sonra Akşam, Hür Ada, Tatlı ve Milliyet'te Orhan Sevim, İsimsiz Adam ve Sarı Murat isimleriyle yazdığı fıkralar, Nazım'ı şiirlerinde olduğu gibi devleştirmektedir. Bu bakımdan (İt Ürür, Kervan Yürür) deki fıkralar üzerinde incelemeler yapılmadan Nazım Hikmet'in sanat yapısı tarihe mal edilemez. Nazım Hikmet'in bu fıkralarında görüş ve inanışını, sosyal hayat içinde çözümlemek ve fikir alanına aktarmak istediklerini derinliğine ve genişliğine öylesine komprime haline getirmiştir ki, fıkracılık sanatında da ustalığını göstermiştir. Düşünen, inanan adamın kafasında ve ruhunda neler varsa hepsi bu fıkralarda mevcuttur. Gerçi fıkraların çoğu güncel olayları konu olarak almaktadır. Ancak bir rüzgâr gibi geçip gittiğini sandığımız ve hakikatte de öylece geçip giden Olayları Nazım Hikmet sanat ve fikir potasında öylesine eriterek onlara öylesine şekil, renk ve ruh vermiştir ki, 30 yıl önce söylenenlerin, duyulanların bugün dimdik durduklarına şahit oluyoruz. İşte Nazım'ın büyük kudreti. Fıkraları okuyunca göreceksiniz ki, Nazım Hikmet, bu fıkralarında asla bir komünist ideolojisi peşinde koşmamıştır. Fıkralarını yazdığı yılları düşünelim: Yeni Türkiye, henüz yeni doğmuştur. Atatürk İnkılapları bizzat Atatürk'ün liderliği ile gerçekleşmekte ve yer yer engebelerle karşılaşmaktadır. Nazım'ı, bu Atatürk inkılaplarına karşı duranların karşısında, onlara göğsünü germiş görüyoruz, 'İt Ürür, Kervan Yürür' fıkrasında yazdığı gibi. Nazım'ın fıkraları için edebiyat eleştirmecileri bundan sonra çok şeyler söyleyeceklerdir...
******

Oktay Aras Kitaplığındaki Nazım Hikmet Ran Kitapları (142)