İstanbul Tarihi Yarımada Yönetim Planı

Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 54
Ölçü : 15 x 21 cm
Yayınevi : İstanbul Sit Alanları Alan Yönetim Başkanlığı

Türkiye, UNESCO tarafından 1972 yılında kabul edilen "Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunması Hakkında Sözleşme'yi 1983 yılında imzalamıştır. Dünya'daki "Üstün Evrensel Değer'e sahip kültürel ve doğal varlıkları bütün insanlığın ortak mirası olarak kabul ederek tanıtmak, toplumlarda evrensel mirasa sahip çıkacak bilinci oluşturmak ve bu değerlerin yaşatılması için gerekli işbirliklerini sağlamak amacını taşıyan bu sözleşme kapsamında 1978 yılından itibaren Dünya Miras Listesi uygulaması başlatılmıştır. Bu kapsamda İstanbul'daki dört koruma alanı; "İstanbul'un Tarihi Alanları' tanımı ve 356 sıra numarasıyla 1985 yılında Dünya Miras Listesi'ne alınmıştır. Bu alanlar; Sultanahmet Arkeolojik Parkı, Süleymaniye Camii ve Çevresi Koruma Alanı, Zeyrek Camii ve Çevresi Koruma Alanı ve İstanbul Kara Surları'dır. "İstanbul'un Tarihi Alanları', Üstün Evrensel Değer taşıyan varlıkların Dünya Miras Listesi'ne alınması aşamasında kullanılan on kriterden; (i), (ii), (iii) ve (iv) no.lu "kültürel kriterler'e uygun olmaları nedeniyle Dünya Miras Listesi'nde yer almıştır. Bu kriterler; (i) İnsanın yaratıcı dehasının bir örneği olması; (ii) Dünya kültür sahası içinde veya belirli bir zaman dilimi üzerinde, mimarlıkta ya da teknolojideki, anıtsal sanat eserlerindeki şehir plancılığındaki veya peyzaj tasarımındaki gelişimlerde insani değerlere dair kültür paylaşımını sergilemesi; (iii) Yaşayan ya da kaybolmuş bir medeniyete veya kültürel geleneğe ait eşsiz ya da en azından ayırt edici kanıt taşıması; (iv) İnsanlık tarihi içindeki önemli aşamaları gösteren mimari veya teknolojik grup ya da peyzaja sahip önemli bir yapı tipinin örneği olması şeklinde açıklanmaktadır. İstanbul Tarihi Yarımada'nın koruma statüsü "İstanbul'un Tarihi Alanları' adıyla 1985 yılında Dünya Miras Listesi'ne alınan dört koruma alanı, Liste'ye alınmadan önce ulusal mevzuat kapsamında koruma alanı (sit) olarak tescillidirler. Topkapı Sarayı ve Sultanahmet Bölgesi 1953 yılında "Arkeolojik Park' olarak ilan edilmiş; "Zeyrek Camii ve çevresi' 1979 yılında; "Süleymaniye Camii ve çevresi' 1977 yılında ve "Kara Surları' ise 1981 yılında koruma altına alınmışlardır. Bu tarihten itibaren İstanbul Tarihi Yarımada'da dört Dünya Miras Alanı'nın dışında kalan diğer koruma altına alınması gereken bölgelerin de sit alanı olarak ilan edilmeleri gündeme gelmiştir. Bu çalışmalar sonunda 1995 yılında Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında İstanbul Tarihi Yarımada kısmen "arkeolojik', kısmen "kentselarkeolojik' ve kısmen "tarihi ve kentsel' olmak üzere sit alanı olarak ilan edilmiş tümüyle koruma altına alınmıştır. Bu yeni koruma statüsü gereği o tarihten itibaren İstanbul Tarihi Yarımada'nın tümünü kapsayan envanter ve koruma planı çalışmaları başlatılmıştır…
******