İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı

Yazar : İlber Ortaylı
Yayın Tarihi : 1987
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 236
Ölçü : 16 x 23,5 cm
Yayınevi : Hil Yayın

Ülkemizin tarihçileri yarım yüzyıldır, bütün engellere rağmen bilim dünyasında saygınlık kazanan araştırmalar ortaya koyabilmişlerdir. Düşünme ve yorumlama olanağının zaman zaman girdiği çıkmaza, arşivlerin ve kütüphanelerin perişanlığına ve çalışma kısıtlamalarına rağmen yapılan araştırmalar bilimsel tarihçilik anlayışını ve yöntemini yetkiyle temsil edecek düzeydedir. Avrupa ülkelerinde olduğu gibi Türkiye'de tarihçileri araştırmaya yöneltecek enstitüler ve mali fonlar yoktur, yalnız ve yalnızca değişen Türkiye'nin sorunlarını anlamak isteği ve ülkemizi sevmek gibi bir itici güç vardır. Türk aydınları bunun içindir ki tarihi bilimsel bir yaklaşımla yorumlamak görev ve sorumluluğunu duymuşlardır, onların başarılarının kaynağı da budur. Eski dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi Türkiye'de de tarihçiler uzun bir süre imparatorluk tarihinin görkemli dönemiyle, yani 15-17, yüzyıllarla yoğun bir biçimde ilgilenmişler ve 19. yüzyıldaki gelişmeye karşı bilimsel ilgi gecikmiştir. 1940'larda Tanzimat dönemi üzerine H. İnalcık, Ö. L. Barkan, C. Baysun, E. Z. Karal, R. Kaynar ve Ö. C. Sarç tarafından yapılan birkaç kalıcı araştırma dışında, özellikle Osmanlı imparatorluğunun siyasal modernleşmesine ilgi uyanmamıştı. Türk demokrasisinin tarihini, siyasal ve hukuki kurumların analiziyle ele almak gibi güç bir görevi o yıllarda Prof. Tarık Zafer Tunaya yüklenmişti. Bugün ise genç kuşaktan bir grup tarihçi, Türkiye'de siyasal modernleşmenin, Türk demokrasisinin tarihini araştırmaktalar. Yakın gelecekte son yüzyılımızın tarihini aydınlatan araştırmaların sayısının artacağına kuşku yoktur. Modernleşme olgusunun kökleri 18. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Oysa bu döneme karşı 15-17. yüzyıllar ve 19. yüzyılın ikinci yarısını kapsayan araştırmalar hacminde bir ilgi halen yoktur. 18. ve 19. yüzyılların idari, toplumsal kurumları, kültür tarihi, işlenmesi ve tartışılarak olgunlaşması gereken konulardır. Bu küçük kitap böyle bir tartışmaya yararı olabilir umuduyla kaleme alındı. Tanzimat dönemi, öncesi ve sonrasıyla bugünkü Türkiye'nin oluşumunu yönlendiren ve iyi araştırılıp bol tartışılması gereken bir konudur. Ele aldığımız dönem kuşkusuz sadece Türk tarihçilerinin çalışmalarıyla aydınlanamaz…
******İlber Ortaylı