İkinci Meşrutiyet'in İlanının 100 üncü Yılı

İsbn : 9789756959244
Yayın Tarihi : 2008
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 219
Ölçü : 28 x 26 cm
Yayınevi : Sadberk Hanım Müzesi

Devlet parçalanma sürecine girmiş bulunuyordu. Özellikle Balkanlardan kaynaklanan ve Rusya, İngiltere, Avusturya, Yunanistan tarafından da açıkça desteklenen "Yeni Ulus Devletler" baskılarına karşı önlem almakta zorlanan Abdülhamid, tahtını muhafaza edebilmek için ki haklı olarak ancak böylelikle imparatorluğun parçalanmasını önleyebileceğini veya en azından geciktirebileceğini düşünüyordu, çaresizlikten ve kaldığı emrivaki karşısında Temmuz 1908'de II. Meşrutiyet'i ilan etmişti. Saltanatının 32. yılını doldurmak üzere olan II. Abdülhamid "İttihat ve Terakki Cemiyeti" çatısı altında gittikçe güçlenerek şekillenen "Jön Türk" hareketinin geniş halk kitlelerini etkilemesini bu sayede kontrol altında tutabileceğini düşünüyordu. 1876 Anayasası'nın tekrar yürürlüğe konuşu, gidilerek, kurulan yeni bir meclise dayalı Meşrutiyet tarzı idarenin, imparatorluğu bekleyen büyük sorunlara çözüm getirmesi ise imkânsızdı. İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne savaş açmış bulunan İslamcı kesimin yarattığı "12 Mart Vakası" olarak tarihe geçen karşı devrim provası, Selanik'te bulunan 3. Ordu'nun İstanbul'a gelerek idareyi ele geçirmesi ile sonuçlanmıştı. 27 Nisan 1909' da II. Abdülhamid'in tahttan indirilerek yerine 65 yaşındaki Sultan Mehmed Reşad'ın geçirilmesi, imparatorluğun yönetiminin gerçekte İttihat ve Terakki Cemiyeti idarecilerine devredilmesi anlamına gelmekteydi. Takip eden yıllarda ise, Balkan ve 1. Dünya Savaşları'nın ağır şartları, "Adalet - Uhuvvet ve Müsavat" fikirlerini kendilerine şiar edinmiş olan İttihatçıları çoğulcu ve demokrat yoldan vazgeçerek, milliyetçi bir yol çizmek zorunda bırakmış ve malum sona doğru gidişatı hızlandırmıştı. "İkinci Meşrutiyet'in İlanının 100. Yılı" anısına hazırlamış olduğumuz bu yayının ve serginin amacı, Cumhuriyet yıllarına da büyük etkiler yapmış bulunan bu çalkantılı döneme dikkat çekmektir. Değişik dinlere ve ırklara mensup kitlelerin daha demokratik bir idare tarzına karşı duymuş oldukları özlemin ve beklentilerin kitap ve afiş eserlere ve hatta günlük kullanım eşyalarına kadar yansımış olması çok ilgi çekicidir…
******