İkinci Meşrutiyet Dönemi Öğrenci Olayları (1908-1918)

Yazar : Dr. Yücel Aktar
İsbn : 9754700370
Yayın Tarihi : 1990
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 166
Ölçü : 16 x 23,5 cm
Yayınevi : İletişim Yayınları

Bu araştırma, 1960'1ı yıllarda dünyada ve kısa bir süre önce de ülkemizde güncel bir konu durumuna gelen "Üniversite Öğrenci Olayları"nın, salt günümüze özgü bir olgu olmadığının belirlenmesi ve bu olayları ülkelerin sosyo-ekonomik, politik ve kültürel yapılarından soyutlamanın mümkün olamayacağı gerçeğinin de vurgulanması gereğinden doğdu. İncelememize, Osmanlı İmparatorluğu'nda kökleri XVI. yüzyıla kadar uzanıp, aralıklarla günümüze dek gelen ve belirli dönemlerde de yoğun bir biçimde cereyan etmiş "Öğrenci Olayları"nın, yalnız üniversite ve yüksekokul öğrencileriyle ilgili on yıllık bir kesitini esas olarak aldık. Bu kesit, ikinci Meşrutiyet'in ilanından, Mondros Mütarekesi'ne kadar olan zaman dilimini, yani 23 Temmuz 1908-30 Ekim 1918 yılları arasındaki süreyi kapsıyor. . Çalışmalarımız sırasında o dönemi yaşamış kişilerin anılarından ve sağlıklı bir kronolojik saptama yapabilmek için de öncelikle gazete koleksiyonlarından yararlanmak gereğini duyduk. Bu arada, 1909 yılında Hukuk Fakültesi Öğrenci Derneği Genel Yazmanı olarak olayların içinde bizzat yaşamış ve gösterilerde önder olarak sivrilmiş Merhum Burhan Felek'le de görüşme olanağı bulduk. Ayrıca Başbakanlık Arşivi'nden elde ettiğimiz belgeler, özellikle 1912 yılına ilişkin olayların nereden kaynaklandığı konusuna yeterince ışık tuttu. Fakat bu çalışmalarımızda kaynak yönünden en büyük desteği Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi'nden sağladık. Çünkü 1909 yılında, Harp Okulu öğrencilerinin Harbiye Nezareti'ne yönelttikleri istekler ve 1912 yılında da Bab-ı Ali Nümayişi'yle ilgili olarak tutuklananlara uygulanan yasal işlemler hakkında, bugüne dek hiçbir yerde yayınlanmamış belgeler, o günlerde sıkıyönetim ilan edilmiş olduğundan, Harbiye Nezareti kanalıyla anılan arşive intikal etmişti. Bu belgelerin bir kısmının fotokopilerini de kitabımıza eklemeyi uygun bulduk. Yalnız bu belgeleri metin içinde kullanırken elden geldiğince özgün biçimine dokunmamaya çaba gösterdik. Bu arada bazı sözcüklerin anlaşılmalarını kolaylaştırmak amacıyla eski terimlerin yanına, parantez içinde, bugünkü karşılıklarını vermeye çalıştık...
******