II. Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Basında Kadın Öncüler

Yazar : Güldane Çalık, Lale Uçan
İsbn : 9789756121641
Yayın Tarihi : Mart, 2008
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 248
Ölçü : 16,5 x 23,5 cm
Yayınevi : Heyamola Yayınları

'Kadın Öncüler' adlı bu kitap, Osmanlı kadınının II. Meşrutiyet'le ivme kazanan varlığını duyurma mücadelesini, II. Meşrutiyet (1908)'in 100. yılında bir kez daha vurgulamak için hazırlandı. Cumhuriyet'in ilk dönem kadınları öğretmen, yazar, sanatçı, doktor, hemşire ve iş hayatının ilkleri, Meşrutiyet ortamında yetişen kadınlardır. Osmanlı'nın son dönem sosyal tarihine yakından baktığımızda, bugün çoktan unutulmuş ya da hiç bilinmeyen sayısız kadın öyküsüyle karşılaşırız. Özellikle II. Meşrutiyet'le başlayıp Cumhuriyet'e uzanan süreçte, özgürlükçü rüzgârdan nasibini alan Osmanlı kadınının üzerine düşen vazife için öne atılması, ona sosyal hayatta yer bulabilmesinin önünü açar. Sonu gelmez savaşların tüm karanlığını hissettirdiği zorlu yıllarda, eli silah tutan erkek nüfusun cephede olması ve askerin büyük kayıplar vermesi neticesinde oluşan işgücü açığını kapatma görevi, kadınlara düşer. Bu kayıplarla ortada kalan binlerce dul ve yetimi de sefalet beklemektedir. Kollan sıvayan kadınlarımız, fabrikada işçi, okulda öğretmen, tarlada ırgat, hastanede hemşire, mitinglerde kalabalığı coşturan hatibe, hatta savaşta er olurlar. Girişimci kadınlar dernekleşerek işsizliğe, aydın kadınlar okullar açarak cehalete, hayırsever kadınlar yardım derneklerinde hayır faaliyetleriyle fakirliğe savaş açarlar. Osmanlı kadını vatan için aynı safta çalışarak sosyalleşirken varlığının ve sorunlarının farkına varmaya başlar. Bizi heyecanlandıran da kadınların ve faaliyetlerinin tüm renkliliği ile zamanın basınına yansımış olmasıdır. Başka bir deyişle basının kadın hareketini okuyucuya nasıl aktardığıdır. Bunun için, başta kadın dergileri olmak üzere dönemin yaygın gazete ve dergilerini tarayarak kadınların yaşadığı bu hareketliliği izlemeye çalıştık. Kitaba konu olan kadınlar hakkında ansiklopedik bilgi vermekten ziyade, onların anılarını, başarılarını, mücadelelerini öne çıkararak, kendi sorunlarına ve memleket meselelerine yaklaşım tarzlarını, çözüm arayışlarını ve bu yoldaki çabalarını görmek istedik,
******