İftihar ve İmtiyaz Osmanlı Nişan ve Madalyaları Tarihi

Yazar : Edhem Eldem
İsbn : 9759369273
Yayın Tarihi : Eylül, 2004
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 528
Ölçü : 23 x 28,5 cm
Yayınevi : Osmanlı Bankası

Bu kitap, İstanbul'da Osmanlı Bankası Müzesi'nde Osmanlı nişan ve madalyaları konusunda bir sergi düzenleme fikrinden doğmuştur. Dolayısıyla, ilk aşamada sergide yer alacak olan objelere eşlik edecek ve onlar hakkında bilgi verecek bir katalog olarak düşünülmüştür. Ancak kısa bir müddet sonra kitabın niteliği değişmeye başlamış ve giderek on sekizinci yüzyılın sonundan 1920'lerin başlarına kadar bir dönem içinde Osmanlı nişan ve madalyalarını resimli bir tarihi şekline bürünmüştür. Kitabın niteliğindeki bu kökten değişimin ve başta serginin bir yan ürünü olarak düşünülen bir çalışmanın hacminin neredeyse kontrol edilemez bir şekilde büyümesinin nedenini, tarihçi kimliğimin yarattığı bir "profesyonel deformasyon"da aramak gerekir. Konuyla ilgili obje ve belgeler üzerinde çalışmaya başladığım anda, bu nişan ve madalyaların bir yüzyılı biraz aşan bir süre içinde geçirmiş oldukları değişimin tarihi bağlamı üzerinde yoğunlaşma ihtiyacını şiddetle hissetmeye başladım. Bir tarihçi açısından daha genel bir tarihi inceleme veya anlatımın oluşturulmasında kullanılmadıkça, tek başına obje veya belgelerin pek fazla bir kıymeti bulunmamaktadır. Aynı şekilde, obje olarak her ne kadar cazip ve ilgi çekici olsalar da, nişan ve madalyaların doğru dürüst bir tarihi bağlama oturtulmadıkları takdirde pek bir manaları kalmamaktadır. Bir nişan veya madalyanın boyu, ağırlığı, ayarı veya görüntüsünün, bu objenin daha geniş bir tarihi süreç içindeki kullanımının ve öneminin ne olmuş olabileceğini merak eden tarihçiye ancak çok marjinal bir faydası bulunmaktadır. Bu durum, Osmanlı nişan ve madalyaları için daha da geçerlidir, zira bu objelerin tarihi, İmparatorluğun on dokuzuncu yüzyıl boyunca geçirmiş olduğu en önemli süreçlerden biri olan Batılılaşma hareketiyle çok yakından bağlantılıdır. Ortaçağ şövalyelik geleneğinin ve bazı dini grupların geliştirdikleri sembollerden kısmen de olsa kaynaklanmış olan Batının nişanlarının aksine, Osmanlı İmparatorluğu'nda gelişen aynı türdeki sembol ve alametler, Avrupa'yla özellikle de İngiltere'yle-diplomatik ve askeri ilişkilerin gelişmesiyle beraber ortaya çıkmıştır...
******Edhem Eldem