Fatih ve Fütuhatı - I - Bizans ve Karadeniz

Yazar : Prof. İsmail Hikmet Ertaylan
Yayın Tarihi : 1953
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 350
Ölçü : 24 x 34 cm
Yayınevi : İst. Üniversitesi Edebiyat Fakültesi

Hakiki bir fıtrat-ı cihangirane ile yaratılmış olan Fatih Sultan Mehmed, iki esas cephe arzetmektedir. Biri fütuhat, diğeri de, medeniyet cephesidir. Hiçbirisi hakiki bir tetkik zemini yapılamamış olan bu iki cepheyi, İstanbul fethinin 500'üncü yıldönümünü kutlularken, o büyük cihangirin adına hazırlamakta olduğumuz eserler arasında, memleketimizde yapılabilmesi imkân dairesinde olan araştırmaları yapmak için, yayınlar şefimizin ikincisini işte bu konuya hasr-ü tahsis etmiştik. Her kısmı altı büyük tetkiknameden teşekkül edecek olan iki kısımlık bu serinin birinci kısmı olan "Fatih ve Fütuhatı" adlı eser, zaman ve imkân darlıkları yüzünden sadece iki cilde inhisar edilmek gibi zaruri bir neticeye vardı. O büyük Fatih Sultan Mehmed için "Dünyanın en büyük adamı" vasfını kullanan Bulgar generali Markof: "Büyük adam olabilmek için bir adamın her cepheden büyük olması lazımdır" kanaatini izhar etmesi, her cepheden doğrudur. Sinesinde yetişmiş olduğu asrın şark ve garp zihniyetleri, şark ve garp anane ve itiyatları havsalası dahilinde yapılacak olan bitaraf bir inceleme, Fatih Sultan Mehmed'in yalnız asrında değil, bütün asırlarda, hakikaten eşsiz bir büyük adam olduğunu ortaya çıkarmakta gecikmez. İşte bizde, her tarafı bir tarafa bırakarak, yalnız İstanbul gibi, bütün cihanın nazar-ı ihtirasını, her an için, üzerine çekmiş ve çekmekte bulunan bir cihan incisini bize ithaf etmiş olan bu büyük adam hakkında, şimdiye kadar hakiki bir tedkikname vücuda getirilememiş olması, öyle sanırım ki, biz evlatları için ağır bir ihanettir. Muhtelif milletlerde, muhtelif dillerde bugüne kadar onun hakkında yazılmış olan eser/er kadar çok hiçbir cihangir, hiçbir büyük adam için eser yazılmamıştır. Üniversiteye mensup bir fert olarak söylüyorum ki, onun hakkında hakikaten ilmi ve tarafsız bir eser vücuda getirebilecek kaynaklardan külliyen mahrumuz. Bu da, kayıtsızlığımızın ve ihmallerimizin acı bir şahididir. Garpta eser vücuda getirmek, bize nazaran yüzde bir kaç yüz defa daha kolaydır. Elinizi attığınız yerde istediğiz malzeme ve vesaiki derhal bulabilirsiniz. Ya bizde... Onu arayanlar, yazanlar bilir…
******