Edebi Yeniliğimiz

Yazar : İsmail Habip
Yayın Tarihi : 1932
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 548
Ölçü : 17 x 23,5 cm
Yayınevi : Maarif Vekaleti
Bahsi Geçen : İsmail Habib Sevük

Mütercim Asım - Mustafa Behçet - Hoca İshak- Sami Paşa - Yusuf Kamil Paşa - Hoca Tahsin - Etem Pertev Paşa - Cevdet Paşa - Münif Paşa - Diyarbekirli Sait Paşa- Sadullah flaşa - Ali Suavi - Ebüzziya Tevfik Bey Ahmet Mithat Ef. -Ali B; - Sait B. - Şemseddin Sami B. - Murat B. - Sezai B. MÜTERCİM ASIM EFENDİ: - Eski devrin bu son âlimi, bizde Fransızca öğrenmek ihtiyacını ilk defa duymuş bir sima olduğu için, teceddüt devrimizin en başında bir fikir şem'ası gibi parlamaktadır. Asım Efendi; geceyle gündüz arasındaki alaca zamanı andıran Üçüncü Selim ve İkinci Mahmut devrinin adamıdır. Kendisi on sekizinci asrın ortalarında, 1755'te doğdu. Ayıntaplıdır… O memleketin meşhur ailelerinden olan "Cemilzaler'e mensuptu. İlk tahsilini memleketinde yaptıktan, bütün gençliğini memleketinde geçirdikten sonra, 1789'da otuz dört yaşlarında iken İstanbul'a geldi. Latince ve Arapçası gayet kuvvetli idi. Bu iki lisanı ana lisanı gibi biliyordu. İlk iş olarak Acemlerin meşhur lügati "Dürham Ka'tı" tercüme etti ve eseri Üçüncü Selime verdi. Padişah kitabı çok beğenmiş, o zaman Üsküdar'da bulunan "Matbaai Amire"de eserin basılmasını emir ve bir taraftan da genç âlimin tuttuğu meslekte ilerlemesini iltizam etmişti. Artık Asım Ef. için terakki ve inkişaf yolu açılmış demekti. Fakat devrin taassup ve kara kuvvetini temsil eden Şeyhülislam Ataullah Efendi ve onun hocası Münip Efendi gibi maziye bağlı nüfuzlar bu münevver âlimi çekemediler. Esasen o kara kuvvet yenilik göstermek isteyen padişahı da tahtından attı. O sırada Asım Efendiye 150 kuruşluk bir kadılığı bile çok görmek gibi hakaretler yaptılar. Zaruret içinde bulunmasına rağmen yeni ve daha mühim bir eserin tercümesine başladı. Evvelce Acem lügatini lisanımıza nakletmişti, şimdi Arpların büyük kamusunu Türkçeye çeviriyordu…
******