Dönemin Mizah Dergilerinde Milli Mücadele Karikatürleri

Yazar : Cüneyd Okay
İsbn : 9751731372
Yayın Tarihi : 2004
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 231
Ölçü : 19,5 x 27,5 cm
Yayınevi : Kültür ve Turizm Bakanlığı

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasına giden yol belki de Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'ndan mağlup çıkması ve 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes anlaşmasıyla açılmıştır. Bu anlaşmanın ardından başkent İstanbul ve Anadolu topraklarının büyük bir bölümü işgal edilmiş; Osmanlı hükümeti bu işgale karşı çaresiz kalmıştı. 19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkmasıyla başlayan direniş hareketi giderek büyümüş ve üç sene süren çok çetin bir dönemin ardından Milli Mücadele başarıya ulaşmış ve işgallere son verilmişti. Türk milleti bir bütün halinde güçlüklere katlanmaya gayret ederken en çok ihtiyaç duyulan şeylerin başında belki de "moral" ve "güven" geliyordu. İşgalin en ağır, umutsuzluğun en yüksek olduğu anlarda dahi "moral" ve "güven"ini kaybetmeyenlerin başında Türkiye Büyük Millet Meclisi ve basının önemli bir bölümü geliyordu. Özellikle mizah dergileri halkın moralini yüksek tutmak açısından çok önemli bir fonksiyonu yerine getiriyorlardı. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasının ardından, kesin zafere ulaşana kadar geçen iki senelik süre zarfında mizah dergileri gerek yazıları ve gerekse karikatürleriyle Milli Mücadele'ye bıkmadan usanmadan büyük bir sabırla destek vermişlerdir. İşgalin en yoğun, en baskıcı, en ağır şartları altında bile mizah dergileri Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni desteklemekten ve halka moral ve güven vermekten geri durmamışlardır. Bilhassa çok zor şartlar altında karikatür gibi komik bir işle uğraşabilmek o devirdeki geniş halk kitlelerinin psikolojisini yansıtması bakımından çok önemli birer belge değerindedir. Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki bu kitap bir "karikatür tarihi" çalışması değildir. Yani belirli bir dönem içinde yayımlanan karikatürlerin şekil, muhteva özellikleri, karikatür sanatı açısından teknik inceleme ve değerlendirilmesi, karikatüristlerin biyografileri ya da karikatür sanatı açısından ele alınıp Türk karikatürüne katkıları gibi konular bu çalışmanın dışında kalmaktadır. Burada gerçekle
******Cüneyd Okay