Dersaadet Telefon Anonim Şirketi Osmaniyesi ve Müslüman Osmanlı Kadın Telefon Memureleri (1913)

Yazar : Yavuz Selim Karakışla
İsbn : 9786058996700
Yayın Tarihi : 2008
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 188
Ölçü : 14,5 x 23 cm
Yayınevi : Türk Telekom

Yirminci yüzyıla girilirken, Müslüman Osmanlı kadınlarının büyük bir bölümü Osmanlı toplumunun en az gelir sahibi olan kesimlerine mensuptu. Bu kadınların hemen hepsi babalarının, kocalarının veya oğullarının kanatları altında yaşayan ve onların kazandıkları paralarla geçinen kişilerdi. Pazar için değil, aileleri için üretmekteydiler. Osmanlı toplumunda aile bağlarının çok kuvvetli olması nedeniyle, bu kadınlar evlerinin dışında çalışmak zorunda kalmadan da yaşamlarını sürdürebilmekteydi. Ev işleri, evde aile mensuplarının tüketimine yönelik küçük üretim, çocuk bakımı v.b. işlerle meşgul olan Müslüman Osmanlı kadınları, erkeklerinin de yardımıyla dış dünya ile temas etmeksizin yaşamaktaydı. Erkeksiz kalmış bir kısım kadın ise, toplum tarafından zaten "kadın işi" olarak algılanan çeşitli işlere mecburen girişmişler ve kadınlar arasında küçük çaplı ticarete atılmışlardı. Diğer bir deyişle, bohçacılık, aracılık, aşçılık, sütannelik, dadılık, hasta bakıcılık, ebelik, hizmetçilik, çamaşırcılık v.b. gibi kadınların yine kadınlar için çalışması anlamına gelen ve ev içinde yapılan pek çok iş, Osmanlı toplumunda "kadın işi" olarak algılanmaktaydı. Müslüman Osmanlı kadınlarının çalışma hayatı ile hiçbir şekilde ilintisi olmayan tek kesimi üst tabaka mensubu, iyi eğitim görmüş, varlıklı ve aydın Osmanlı kadınlarıydı. Sınıfsal kökenleri ve gelir durumları nedeniyle hiç bir zaman çalışmak zorunda kalmamış ve çalışmaktan çok çalıştırmaya alışmış olan bu kadınların çok küçük bir bölümü de Avrupa'dan gelen "kadınlara özgürlük" yani feminizim akımından derinden etkilenmişlerdi. Feminizmin kadınların erkeklerle eşit haklara sahip olması gerektiğini savunan temel ilkelerini benimseyen bu kadınlar, siyasi özgürlüğe giden yolun ekonomik özgürlükten geçtiğinin farkında değillerdi…
******Yavuz Selim Karakışla

Oktay Aras Kitaplığındaki Yavuz Selim Karakışla Kitapları (1)