Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde Garip Hareketi

Yazar : Hakan Sazyek
İsbn : 9754580790
Yayın Tarihi : Mayıs, 1996
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 384
Ölçü : 13,5 x 19,5 cm
Yayınevi : T. İş Bankası Kültür Yayınları
Bahsi Geçen : Orhan Veli Kanık

Türkiye Cumhuriyeti'nin 1923'teki kuruluşunu izleyen yaklaşık otuz yıllık dönem siyası, sosyal ve kültürel açılardan oldukça hareketli geçen bir süreçtir. Yeni bir devletin kuruluşuna tanık olan dönemin bu özelliği edebiyatı da etkilemiştir. Özellikle şiir türünde, egemenliğini sürdüren biçimci ve gelenekçi anlayıştan uzaklaşma biçiminde nitelenebilecek girişimler gündeme gelir. Bu girişimler, devletin ve toplumun yenileşme çabalarını koşut bir hızda gelişir. 1937 yılında başlayan Garip hareketi, bu girişimlerin bir parçasını oluşturur. Melih Cevdet Anday, Oktay Rifat Horozcu ve Orhan Veli Kanık tarafından başlatılan hareket, özellikle kırklı yıllarda etkinliğini artırmış, ellili yılların başına kadar bu özelliğini sürdürdükten sonra edebiyat gündeminden çekilmiştir. Bu çalışma, Garip hareketinin Cumhuriyet dönemi Türk şiirindeki yerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Kitap, "Giriş"ten sonra beş ana bölümden oluşmaktadır. "Giriş"te, önce Cumhuriyet'in kurulduğu 192Tten Garip hareketinin sona erdiği 1950 yılına kadar geçen sürecin barındırdığı siyası, sosyal ve kültürel ortam hakkında bilgi verilmiştir. Ardından, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin, Garip hareketinden önceki durumu, kişilerden çok olgulara ağırlık verilerek incelenmiş ve şiirdeki yenileşmeyi başlatan öncü girişimler ortaya konmuştur. "Birinci Bölüm"de, hareketin oluşumu ve gelişimi 1937-1950 arasına yayılan dört evrede sergilenmiştir. "İkinci Bölüm"de, üç şiirin yazılarında, görüşme ve söyleşilerde ileri sürdükleri düşünceler incelenerek Garip hareketinin estetik alt yapısı belirlenmiştir. Değerlendirilen görüşlerin yer aldığı metinler, yayımlandıkları süreli yayınlardan alınmış, ilk baskısına ulaşılamayan bir kaç metin için Oktay Rifat'ın ve Orhan Veli Kanık'ın Adam Yayınlarınca basılan Şiir Konuşması ve Bütün Yazıları adlı eserine başvurulmuştur. Garip'ten yaklaşık iki yıl önce yayımlanan hareketin bildirgesi ise, "Birinci Bölüm'ün "Garip öncesi poetik durum" alt bölümünde ayrıca değerlendirilmiş evreleri, bu bölümdeki değerlendirilmelerin temel ölçütü alınmıştır. Üç şairin ürünleri önce tema, sonra biçim özellikleriyle tasnif edilerek konu edilmiştir...
******