Çekoslovakya Sorunu

Yazar : Prof. Dr. Yılmaz Altuğ
İsbn : 9751615768
Yayın Tarihi : 1994
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 141
Ölçü : 16,5 x 23,5 cm
Yayınevi : Türk Tarih Kurumu

Çekoslovakya devleti 18 Ekim 1918'de Washington'da daha sonra ilk Cumhurbaşkanı olacak Masaryk tarafından ilan edildi. Bu, 28 Ekimde Çek Milli Konseyi ve 30 Ekim 1918'de ise SI ova k Milli Konseyi tarafından onaylandı, bu surette 10. yüzyıldan beri ayrı yaşamaya zorlanmış Çekler ve Slovaklar bir araya geldiler. 1919 tarihli Versailles ve Saint-Germain ve 1920 tarihli Trianon Antlaşmalarında Çekoslovakya'nın Almanya, Avusturya ve Macaristan'la olan sınırları belirlenmişti. Çekoslovakya kurulurken azınlık sorunu derhal doğmuştu: 3.200.000 Alman, 700.000 Macar ve 500.000 Rutenyalı, 13.400.000 olan yeni devlet nüfusunun yüzde 32'sini teşkil ediyorlardı. Güçlüklerine rağmen ilk Çekoslovak Cumhuriyeti model bir demokrasi ve zengin bir ülke idi. 1933'te Hitlerin Almanya'da iktidara gelmesi Alman azınlık arasında karışıklıklara yol açınca Çekoslovakya 1935'de Sovyet Rusya ile bir savunma paktı yaptı. 1938 ile 1945 arası Çekoslovakya'nın tarihi bir işgal ve parçalanma tarihidir. 1938 Eylülündeki Münih Anlaşması gereğince Hitleri yatıştırma amacı ile Südetenland boşaltıldı ve burası Alman kıtaları tarafından işgal edildi. Bu anlaşmaya katılmayan Çekoslovakya toprağının büyük bir kısmını kaybetti. 1939 Martında yabancı kıtalar bilhassa Hitler kıtalarınca işgal edilen ülke Bohemya-Moravya Protektorası haline dönüştü. Rutenya bağımsızlığını 15 Martta ilan etti, Slovakya Almanya'nın bir peyki oldu. 1935 te Masaryk'den sonra Cumhurbaşkanı seçilen Beneş Cumhurbaşkanlığından istifa etti; sürgüne gitti ve sürgünde iken 12 Aralık 1943 te Sovyetler Birliği ile bir karşılıklı yardım anlaşması imzaladı. Çekoslovakya 1945 te Müttefik kuvvetlerce kurtarıldı ve Sovyetler Birliğine terk edilen Alt-Kayoal Rutenya bölgesi hariç 1919 sınırlarını kazandı. Komünist Parti Mayıs 1946 seçimlerinde oyların yüzde 38'ni aldı. 1948 Şubatında meşhur Prag darbesinde 12 Komünist olmayan bakanın istifası üzerine Komünist Parti iktidarı tek başına aldı. Mayıs 1948 genel seçimlerinde tek liste oyların yüzde 86'sını sağladı.
******