Bir Usta, Bir Dünya: Cemal Reşit Rey

Yazar : Fatma Türe
Yayın Tarihi : Nisan, 1997
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 48
Ölçü : 23 x 29 cm
Yayınevi : Yapı Kredi Kültür Merkezi
Bahsi Geçen : Cemal Reşit Rey

İstanbul'un Nişantaşı semtindeki Şair Nigar Sokağında alçak bir duvarın sınırladığı daracık bahçe, mermerleri aşınmış bir merdivene uzanır, beş-altı basamak, iki kanatlı büyük ahşap kapıda biterdi. Zil sesinin daha içerdeki yankısı sona ermeden gıcırdayarak açılan kapının ardında ya yüzünden hiç eksilmeyen gülüşü ve sesinde eski "Dersaadet' saygısıyla yaşlı kadın emektarlardan, ya da tertemiz giysisiyle uşaklardan biri belirir, avluya girildiğinde boyutları dışardan pek sezilmeyen ahşap konağın büyüklüğü ilk bakışta farkedilirdi... Gıcırdayan tahta basamaklar, döşemesinde yılların yıprattığı halı serili sofaya ulaşır, karşıdaki açık kapıdan bakıldığında göze önce eski mobilyaları, görkemli masasıyla yemek, onun hemen yanında çoğu 'Fransızca' yüzlerce cilt kitapla tıklım tıklım dolu vitrinlerin çevrelediği çalışma odası çarpar, sokak tarafındaki oturma odasında Recaizade Mahmut Ekrem, Ahmet Mithat Efendi, Sami paşazade Sezai veya daha yakın geçmişten Halit Ziya Uşaklıgil'in romanları gelirdi akla hemen... Bu türden izlenimler yirmiden fazla yıldır yerini zevksiz beton yığını bir apartmana bırakmış bulunan konağın başka odalarında daha güçlenir, daha etkinleşirdi. İnsan boyu çini sobalar, aşınmış halılar, işlemeli örtülerle kaplı sedirler, sedef kakmalı koltuk ve sehpalar, yalı çerçevelerinde tükenmez sabırla bekleşip duran değerli el yazması levhalar, soluk aile fotoğrafları her yanında geçmişin nefesi dolaşan ortamı tamamlardı. Eski Kudüs Mutasarrıfı, dahiliye nazırı, 'Edebiyatı Cedide' yazar ve ozanlarından Ahmet Reşit Rey (yazarlık adı H. Nazım) ve eşi Fethiye Hanımefendi'nin Şair Nigar'daki konağı 'saltanat' çağında değil, ne tuhaftır ki aile 1923'de Avrupa'da geçen uzun yıllardan dönüşte olağanüstü hareketli ve coşkulu bir yaşama kavuşur; Ahmet Reşit Bey'in dört çocuktan büyük oğlu 23 yaşındaki Ekrem Reşit Rey batıda geçen yıllar boyu yazarlık alanında deneyimler edinmiş, inceleme ve oyunları basılmış, onun küçüğü 19 yaşındaki Cemal Reşit Rey Paris ve Cenevre Konservatuarlarındaki öğrenimini tamamlayarak türlü biçimlerde eser yazmaya koyulmuş, küçük kız Semine (Argeşo) keman derslerine başlamıştır...
******