Aydede 1922

Yazar : Refik Halid Karay
İsbn : 9789751033055
Yayın Tarihi : 2015
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 533
Ölçü : 13,5 x 19,5 cm
Yayınevi : İnkılap Yayınevi

Mütareke Ortamı İçinde Refik Halid
II. Meşrutiyet sonrasının karışık ve bir o kadar da dikkat çekici politik ortamı içinde İttihat ve Terakki iktidarına mizah yoluyla muhalefet eden en önemli şahsiyeüerden biri Refik Halid’dir (1888-1965). Özellikle Cem dergisinde “Kirpi” imzasıyla yayımlanan yazılarında İttihat ve Terakki’nin yönetim anlayışını, kadrolarını ve yolsuzluklarını güçlü bir mizahî yaklaşımla gülünçleştirerek iktidar mensuplarını ciddi ölçüde rahatsız etmiş ve bu yüzden meşhur 1913 sürgünleri arasında o da yer almıştır. Mütareke döneminde de ülkeyi felakete sürüklediğini düşündüğü İttihatçı kadroyu sert bir biçimde eleştirmeyi sürdürmüştür.
Mütareke döneminde Refik Halid, Hürriyet ve İtilaf Fırkası üyesi olarak aktif politikanın içindedir. 14 Nisan 1919’da Posta ve Telgraf Umum Müdürlüğü’ne getirilmiş; altı ay kaldığı bu görevi sırasında Anadolu’da örgütlenmeye çalışılan direniş hareketinin haberleşme olanaklarını kısıtlama girişiminde bulunmuştur. Refik Halid, başından itibaren Anadolu hareketinin İttihatçı bir oluşum olduğu kuşkusunu taşımış ve İzmir’in işgalden kurtuluşuna kadar da Millî Mücadele’ye güvensizliğini devam ettirmiştir.
Mütareke döneminde Refik Halid, resmi görevlerinin dışında gazetecilik faaliyeüerini de sürdürmüş; Sabah, Alemdar ve sonradan Peyam-ı Sabah gibi Hürriyet ve İtilaf çizgisinde yayın yapan gazetelerde “Kirpi” ve “Aydede” imzalarıyla okurun karşısına çıkmıştır. Bu gazetelerde İttihat ve Terakki’nin ağır eleştirileri dışında Anadolu’da örgütlenen Kuva-yı Milliye hareketi de onun ana temalarından birini oluşturmuştur. 1922’ye gelindiğinde yazar, Mihran Efendi ile Ali Kemal’in çıkardıkları Peyam-ı Sabah’m başyazarıdır...

******