Ayağa Kalkan Adam Kıbrıs - 1

Yazar : Melih Esenbel
İsbn : 9754943788
Yayın Tarihi : Nisan, 1993
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 189
Ölçü : 13,5 x 19,5 cm
Yayınevi : Bilgi Yayınevi

Dışişleri Genel Sekreter Yardımcısı, Dışişleri Genel Sekreteri, Türkiye'nin Washington Büyükelçisi ve Sadi ırmak Hükümetinin Dışişleri Bakanı sıfatıyla 1954-1978 yılları arasında Kıbrıs sorununun içinde bulundum. Bu uzun süre zarfında, bizzat sorumluluk aldığım safhaları da kapsayan uğraşların tarihçesini, şahsi yorumlarımla birlikte, kamuoyumuzun bilgisine sunmayı kırk üç küsur yıllık Dışişleri yıllarımın bana yüklediği bir görev sayıyorum. Uzun vadeli görüşler geliştirebilmek için behemehâl tarihi iyi bilmek lazımdır. Geçmişi iyi bilirseniz, ileriye ait düşünceleriniz, planlarınız, sağlıklı bir zemine dayanır. Tarihi bilmeden büyük işler, büyük işlerden vazgeçelim, en basit ciddi çalışmalar yapılabileceğine inanamam. Türkiye'nin Kıbrıs sorunundaki davranışını iyi anlayabilmek için, üç önemli temel taşını daima hatırda tutmak gereklidir. Kıbrıs, 1571 yılında Venedik hâkimiyetinden Osmanlı hâkimiyetine geçti. Ecdatlarımız üç asır boyunca, Kıbrıs'ı ellerinde bulundurdular. 1878 yılında, Osmanlılar, ülkelerinin Rus saldırılarından korunması için İngiltere ile bir ittifak yaptılar. Bu ittifak, Kıbrıs Konvansiyonu adı verilen antlaşmanın içinde yer almıştır. Antlaşmanın esas maddesi şöyle der: "Batum, Ardahan, Kars ya da bunlardan biri Rusya tarafından işgal edilecek olursa veya Barış Antlaşmasında adı geçen Asya kıtasındaki Osmanlı topraklarını Rusya, ele geçirmeye teşebbüs ederse, İngiliz imparatorluğu, Osmanlı Devleti ile birlikte, bu yerlerde silahlı savunmayı yüklenir. İngiltere'nin bu yükümlülüklerine olanak sağlamak üzere Osmanlı Devleti, Kıbrıs Adasını İngiltere'nin idare etmesini kabul eder." İngiltere'nin bu suretle Kıbrıs'ı 1878 yılında "emaneten" kabul ettiği açıktır. Bu hususu, 1955 yılı Londra Üçlü Konferansında, Türk Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu'nun sorusuna cevaben, o tarihteki İngiltere Dışişleri Bakanı MacMillan, açıkça belirtmiştir.
******

Oktay Aras Kitaplığındaki Melih Esenbel Kitapları (1)