Atatürk Ansiklopedisi Cilt 2

Yazar : Ömer Sami Coşar
Yayın Tarihi : 1974
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 349
Ölçü : 18 x 25 cm
Yayınevi : İstanbul Reklam

Meşrutiyetin ilanı sebebiyle Rumeli şehirlerinde şenlikler yapılırken, İstanbul sessizdir. Sansür memuru Ebumukbil Kemal Bey sabaha karşı matbaaları dolaşmış ve Kanunuesasînin yeniden yürürlüğe konduğunu, Mebusan Meclisinin yeniden toplanacağını bildiren kısa resmi tebliği gazetelere koydurmuştur. İttihat ve Terakki Cemiyeti, Osmanlı imparatorluğunun merkezinde hiç bir hazırlık yapmadığından halk, bu hareketi Abdülhamid'in bir lütfu sanacaktır. Uzun süredir gazeteciliği bırakmış ve o sırada Mercan idadisinde müdür bulunan Hüseyin Cahil (Yalçın) 24 Temmuz sabahı İstanbul'unu şöyle anlatır: "Gazeteyi sabahleyin açar açmaz en baştaki kısa resmi tebliğ gözüme çarptı. Bunda Kanunuesasînin tekrar tatbik edilmesi hakkında irade çıktığı bildiriliyordu. Hayret ve sevinçten donup kalır gibi oldum. Büyük bir tabiat inkılâbı olmuş kadar muazzam, inanılmayacak bir hadise". Abdülhamid, Kanunuesasîyi tekrar tatbik mevkiine mi koyuyordu? Bu sahi olabilir miydi? " ... Bütün gazeteyi merak ve heyecan içinde gözden geçirdim. Hiç bir değişiklik, hiç bir tafsilat yok. Bir gün evvelki gazetenin aynı; boş, kuru, sahte, cansız bir edebiyat... Bu kadar muazzam bir vakıa olur da, gazeteler bu kadar sönük ve dilsiz çıkabilir mi? Senelerden beri bin türlü üzüntüler ve ıstıraplar içinde, erişilmez bir gaye gibi hülya ettiğimiz meşrutiyet, en ufak bir zabıta vakasından daha sessiz, daha gösterişsiz, daha tabii bir surette mi başlayacaktı? Nasıl dünya yerinden sarsılmıyor, nasıl toplar gürlemiyor, nasıl sokaklar coşkun halk selleriyle dolmuyor; ne bileyim, nasıl kâinat tabii seyrini takip edebiliyordu? "30 yıldır süregelen Abdülhamid istibdadı birden yıkılıyordu!. Fakat hiç bir şey, hiç bir değişiklik görülmüyordu. Sokağa fırladım. Rastgeldiğim insanların yüzlerine bakıyordum. Herkes her zamanki gibi yürüyor, konuşuyor, gidiyordu. Hiç bir fevkaladelik yoktu. Hatta fısıldaşan kimseler bile göze çarpmıyordu…
******