Atatürk Ansiklopedisi Cilt 1

Yazar : Ömer Sami Coşar
Yayın Tarihi : 1973
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 444
Ölçü : 18 x 25 cm
Yayınevi : İstanbul Reklam

1881 yılının ilk aylarında, Selanik'in Islahane mahallesinde dünyaya gelen bir erkek çocuğuna MUSTAFA adı verilir. Babası, kereste ticareti yapmakta olan Ali Rıza efendi'dir. Annesinin adı Zübeyde'dir. Ataları, fetih devirlerinde Anadolu'dan gelip, Makedonya boylarına yerleştirilmiş Türkmen göçmenlerinden olan Ali Rıza efendi ile Zübeyde hanımın Ahmet ve Ömer adlarında iki erkek çocukları daha vardır. Yalnız ilk çocukları Fatma'yı bir kaç yıl önce kaybetmişlerdir. Ali Rıza Efendi 45'ine yakındır. Dördüncü çocuğunu dünyaya getiren anne ise 24 yaşlarındadır. Sarışındır. Açık mavi gözleri vardır. Evlenmeleri 1870 yıllarına rastlar. O tarihlerde Ali Rıza Efendi, Evkaf dairesinde ikinci kâtiptir. Talip olduğu 14 yaşındaki Zübeyde'den yirmi yaş kadar büyüktür. Kız tarafından bu evlenmeye itiraz edenler olursa da, sonunda nikâh kıyılır; yuva kurulur. Mustafa Kemal'in kızkardeşi Makbule Atadan, bu yuvanın kuruluşu ile ilgili olarak şunları anlatır: "Bir gün babam rüyasında aksakallı bir ihtiyar görmüş. Bu ihtiyar zatın yanında gayet güzel sarışın bir kız duruyormuş. Bu ihtiyar babama: - Bu kız senin kısmetindir, deyip kaybolmuş. Babam sabahleyin uyanınca rüyasını ablası Hatice hanıma anlatmış; sonra da ona: - Bana bir sarışın kız bul, ben onunla evleneceğim, demiş. Halam, mahalle mahalle sarışın kız aradıktan sonra, nihayet annemi beğenmiş. Gelip, bunu da babama söylemiş. Bir müddet sonra bu kıza talip olmuşlar. Bu aile zengin olduğu için babamdan fazlaca ağırlık istemişler. Fakat araya, dayım Hüseyin ağa girerek babamla annemi evlendirmiş." Makbule Atadan, nikâh için itirazın Zübeyde hanımın annesi Ayşe hanımdan geldiğini, o sırada Ali Rıza Efendinin üç altın lira aylıklı gümrük memuru ve yaşının 32, Zübeyde hanımın ise 14'ünde olduğunu söyler.
******