Anılar -2- Sergüzeşt-i Hayatım'ın Cild-i Sanisi

Yazar : Gazi Ahmed Muhtar Paşa
İsbn : 9753330472
Yayın Tarihi : Ekim, 1996
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 327
Ölçü : 15 x 21 cm
Yayınevi : Tarih Vakfı Yurt Yayınları

Hersek Bosna umum kumandanlığından Girit vali ve kumandanlığı memuriyetine tayin olunduğumdan dolayı, Raguza'dan Şira'ya geldiğimde, memuriyetimin Anadolu harp ordusuna kumanda etmek üzere, Dördüncü Ordu müşirliğine tahvil olunduğunu, fakat Girit'e gidip, vali ve kumandan vekâletiyle halefimin gelişini beklemek lüzumunu öğrenmemle beraber, Girit'e gittim. Zikrolunan vekâlet vazifesinde on iki gün kaldıktan sonra, derhal İstanbul'a gelmek emrini aldığımdan orada bulunan Osmanlı gemilerinden birine girip 10 Safer 1294 tarihine tesadüf eden 12 Şubat 1292 (28 Şubat 1877) tarihinde İstanbul'a vardım. O gün Dolmabahçe Sarayı'nda toplanmış bir "meclis-i kebir-i fevkalade" buldum ve ben de ona katıldım. Bu meclis vükela ile daha on kadar ileri gelen devlet adamının katıldığı, hudutta düzeltmeler yapıp Karadağlılara biraz yer verilerek, Karadağ ülkesinin büyütülmesiyle Rusya İmparatorunun hoşnutluğunu kazanmak ve bu suretle harp felaketinden kurtulmak için dost devletlerin tavsiyeleri neticesi devletçe kararlaştırılmıştı. Karadağ hükümetinden iki komiser çağrılmış, verilebilecek yerlere dair bu mecliste görüşmeler yapılacakmış. Tabii reis olan Sadrazam Edhem Paşa, meseleyi ortaya koyup görüşme kapısını açmış ve iş konuşulmaya başlanmış ise de, netice alınamadan hayli vakit geçtikten sonra, buralara dair bilgim dolayısıyla bana da söz verildi. Ben de Karadağ hududuyla etrafındaki asi yerler ve ahalisi hakkında ayrıntılı bilgi verdim. Zapce, Banan, Piva, Drobnak ve Yezere nahiyelerinin bir vakitten beri Karadağ ülkesinden farkı olmayıp oralarda hiçbir Müslüman dahi olmadığı ve sırf Hıristiyan ahaliyi hoşnut tutmak için devlet yer yer içlerinden birisini reis tayin ederek aralarının zabıta memuru olmak üzere yerin ehemmiyetine göre ona yüz ve iki yüz muvazzaf asker harcı verip hepsini bu suretle beslemekte, vergi nev'inden birşey dahi almamakta olduğu gibi durumları tamamıyla izah ettim. Bunların Karadağ'a bırakılması, devletçe düvel-i muazzamaya verilen hudutta düzeltme yapma vaadini yerine getirmekle beraber, hem devleti büyük bir beladan kurtaracağı; hem de Ruslarla…
******Gazi Ahmed Muhtar Paşa

Oktay Aras Kitaplığındaki Gazi Ahmed Muhtar Paşa Kitapları (1)