Ahmet Rıza

Osmanlı siyaset adam, gazeteci yazar Ahmet Rıza 1859 yılında İstanbul'da doğdu. Meşveret gazetesini çıkararak, Jön Türk hareketinde etkili bir rol oynadı ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önderleri arasında yer aldı. Genç yaşta Batı kültürüyle tanıştı. Mekteb-i Sultani'yi (Galatasaray Lisesi) bitirdikten sonra, Hariciye Nezareti Tercüme Kaleminde bir süre katiplik yaptı. 1884'te tarım öğrenimi için Fransa'ya gitti. Çeşitli siyasal ve kültürel hareketleri izledi. Pozitivizme ilgi duymaya başladı. Bursa Mülki İdadisi Müdürü, ardından Bursa Maarif Müdürü oldu. Nilüfer dergisinde şiirler yazdı. Pozitivistlerin yayın organı olan La Revue Occidentale'a İslamiyet ile ilgili yazılar yazdı. Osmanlı İmparatorluğu hakkında çıkan yazılara yanıt verdi. II. Abdülhamid'e eğitim sisteminde köklü değişimler öneren mektuplar yazdı. Doğu kültürünü, Batıdan alınacak bilim ve kültürle yoğurmayı ve halkın eğitim düzeyini yükseltmeyi öne çıkaran bir program yayımladı. 23 Eylül 1897'de Meşveret'i yeniden merkez yayın organı olarak yayımlamaya başladı ve Abdülhamid'in tahttan indirilmesi, Kanun-i Esasi'nin uygulanması gibi konulara giderek daha önem verdi. Jön Türk hareketinin dönüm noktalarında, ilkelerine bağlı tutumuyla, mücadeleci ve çetin bir kişilik gösteren Ahmed Rıza, bazı dönemlerdeki kopmalara karşın, hareketin sürekliliğini temsil eden toparlayıcı bir simge oldu. Ahmet Rıza 1930 Şubat'ında İstanbul'da öldü.

Bibliyografya

Mektup (1894), Layihalar (1894), Cevat Paşa|ya Layiha, Tolérance Muslumane (1907), La Crise de L'Orient (1907), Vazife ve Mes|uliyet (1908), Echos de Turquie (1920), La Faillite Morale de la Politique Occidentale en Orient (1922), Türk Atalar Sözü (1933), Batının Politik Ahlaksızlığı (1993), Meclis-i Mebusan ve Ayan Reisi Ahmet Rıza Bey|in Anıları (Bülent Demirbaş), Anılar (2001),