1878'de Şark Meselesi ve Osmanlı Rum Basını

Yazar : Georgios Govessis
İsbn : 9757673145
Yayın Tarihi : 2002
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 128
Ölçü : 13,5 x 19,5 cm
Yayınevi : Yaprak Yayınları

Osmanlı İmparatorluğu'nda İlk Basın Hareketleri Osmanlı imparatorluğu'nda ilk basımevi İstanbul'da 1493'te Museviler tarafından kurulmuştur. 1492'de ispanya'dan gelen Museviler matbaayı da beraberlerinde getirdiler. 1493'te II. Beyazıt zamanında bu ilk basımevi Haham olan Gerson tarafından kurulmuştur. Rum tarihçi Mistakidis Efendi'nin "Hükümet-i Osmaniye tarafından ilk tesis olunan matbaa" adlı makalesine göre, II. Beyazıt zamanında Museviler baskı işini gizlice yapmışlardır. Bunun nedeni Hükümdar'ın baskı işinin ülkeye girmesini yasaklaması ve ölüm cezası ile cezalandırılacağını ferman etmesidir. II. Beyazıt'ın bu fermanında, "Bu kabil işlerle meşgul olanların işleri men edilsin ve bu işe devam edenlerin boyunları vurulsun" denilmektedir." Museviler, I. Selim zamanında özel izinlerle bazı kitaplar yayınlamışlar, fakat 1515'te I. Selim, II. Beyazıt'ın fermanını tasdik ederek basım işini yeniden yasaklamıştır. Yıllarca sonra II. Ahmet zamanında Nevşehirli İbrahim Paşa'nın gayretleriyle baskı yasağı ancak kaldırılabilmiştir. Musevileri diğer milletler izledi. Venedik'te matbaacılık öğrenimi yapmış bir rahip olan Arkar adlı bir ermeni 1576'da, Kumkapı'da oğlu Sultanşah ile birlikte ilk Ermeni Basımevini kurmuştur. Bu basımevinde 1576'da dilbilgisi kitabı, 1568'de bir dua kitabı, 1569'da ise dini ayinlere ait bir kitap basılmıştır. 1627'de Nikodemus Metaksas adlı bir Rum rahibi Londra'dan basım araçları getirmiş ve ilk Rum Basımevini kurmuştur. İlk Türk Basımevi ise 1727'de, İstanbul'da Macar asıllı İbrahim Müteferrika tarafından kurulmuştur…
******