100 Soruda Anayasanın Anlamı

Yazar : Mümtaz Soysal
Yayın Tarihi : Ağustos, 1969
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 151
Ölçü : 13,5 x 19,5 cm
Yayınevi : Gerçek Yayınevi

"Anayasa" sözünden ne anlamak gerekir?.. Türkçeleştirmenin belki de en büyük yararlarından biri "anayasa" gibi sözleri kendiliğinden anlaşılır duruma getirmesi. Osmanlı Devletinde "anayasa" karşılığında "kanun-u esasi" sözü kullanılırdı. Anadolu hareketleriyle birlikte bunun adı "teşkilatı-esasiye kanunu" oldu. İlk bakışta, hepsi de aynı anlama gelirmiş gibi geliyor bütün bu sözlerin. Ama terimler üzerinde biraz daha derinliğinde durulursa, açıkça görülüyor ki sonuncusu, yani " teşkilat-ı esasiye kanunu" terimi daha çok, bir devletin temel kuruluşunu, örgütleyişini ve işleyişini düzenleyen kuralların bütününü kapsamağa elverişli. Anadolu hareketi başladığı zaman, belki de devletin ve saltanatın temelinden yıkılacağı ve yerine yepyeni bir cumhuriyetin kurulacağı düşüncesini zihinlerde uyandırmamak için, ayrı bir "kanun-u esasi" yapar görünmemek isteyenler, "Teşkilatı-ı Esasiye Kanunu" deyimini kullanmayı daha elverişli bulmuşlar. 20 Ocak 1921 tarihli anayasa bu adı taşıyor. Aynı ad, cumhuriyetin ilanından sonra yapılan ve 27 Mayıs 1960'a kadar yürürlükte kalan anayasa için de kullanılmış...
******